على اكبر نفيسى ( ناظم الأطبا )
1276
فرهنگ نفيسى ( فارسى )
يق : شاة حلمة : گوسپند پر كنه . حلمتان ( halamat ne ) ا . ع . بصيغهء تثنيه - دو سر پستان . و نام موضعى . حلمه ( holme ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - سر پستان و پستان پيش نيز گويند . حلمية ( helmiyyat ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - ملايمت و مدارا . حلو ( halv ) م . ع . حلى حلاوة و حلوا و حلوانا . مر : حلاوة . و حلاه الشيى حلوا ( از باب نصر ) : داد به او اين چيز را . و حلا الشيى : شيرين گردانيد آن چيز را . و حلا المرة : پيرايه و زيور داد بان زن . و ما يمر و لا يحلو : نه تلخ است و نه شيرين . حلو ( helv ) ا . ع . نوعى از آلات خرد جولاهه . حلو ( holv ) ص . ع . شيرين ضد تلخ . و حلو الرجال : خوش آيند از مردان . و مرد سبك . ج : حلوون . حلو ( holv ) م . ع . حلا فلانا حلوا و حلوانا ( از باب نصر ) : بنكاح فلان در آورد دختر و يا خواهر خود را و ستاد از كابين آنها چيزى جهة خويش . و نيز حلو و حلوان : كسى را برسم هديه چيزى دادن بر سعيى كه كرده باشد . و پاداش دادن . حلو ( holv ) ص . پ . - مأخوذ از تازى - شيرين . حلو ( halovv ) ص . ع . رجل حلو : مرد سبك و خوش آيندهء به چشم . حلوء ( halu ' ) ا . ع . سرمه . و سنگ انتيمون كه از آن سرمه سازند . و هر چيزى كه ما بين دو سنگ سايند و مانند سرمه به چشم كشند . حلوء ( holu ' ) م . ع . حلاله حلوأ ( از باب فتح ) : سرمه سود براى وى در ميان دو سنگ . حلوا ( halv ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - رچال و طعامى كه از چيزهاى شيرين مانند شكر و قند و عسل و شيره ساخته باشند . و حلواى بيدود : ميوههاى شيرين . و حلواى رشته : قسمى از حلوا كه رشته برشته نيز گويند . حلواء ( halv ' ) ا . ع . نوعى از طعام و ميوهء شيرين . حلوات ( holv t ) ع . ج . حلوه . حلوان ( holv n ) ا . ع . مرد دلال . و كاهن . و كابين زن . و آنچه دهند براى متعهء زن . و چيزى كه بر شوت دهند . و پاداش . يق لاحلونك حلوانك اى لا جزينك جزائك . و نام شهرى . حلوان ( holv n ) م . ع . حلا حلوا و حلوانا . مر : حلو . حلوانى ( halv niyy ) ا . ع . قناد و حلوا فروش . حلوانى ( holv niyy ) ص . ع . شيرين و لذيذ . حلوائى ( halv 'i ) ا . پ . حلوا فروش و قناد . حلوب ( halub ) ص . ع . ناقة حلوب : ناقهء دوشيدنى . و رجل حلوب : مرد دوشنده . و هاجرة حلوب : نيم روز گرم روان كنندهء خوى از بدن . حلوب ( holub ) م . ع . حلب القوم حلبا و حلوبا . مر . حلب . حلوبة ( halubat ) ا و ص . ع . ناقة حلوبة : شتر دوشيدنى . و حاوبة الابل : يكى از شتران و يا زياده . و كذلك حلوبة الغنم . ج : حلائب و حلب . حلوة ( holvat ) ا . ع . نام اسبى . حلوة ( holvat ) ا ص . ع . امراة حلوة : زن سبك خوش آيندهء به چشم . ج : حلوات . حلوة ( halovvat ) ص . ع . ناقة حلوة : ناقهء خوش آيندهء در دل . حلوج ( haluj ) ا . ع . ابر با برق . حلوس ( holus ) ع . ج . حلس . حلوق ( holuq ) ع . ج . حلق . حلوك ( holuk ) و حلوكة ( holukat ) م . ع . حلك حلوكا و حلوكة ( از باب نصر ) : سخت سياه گرديد . حلول ( holul ) م . ع . حل الهدى حلة و حلولا ( از باب ضرب ) : به جائى رسيد هدى كه كشتن وى در آنجا روا بود . و حلت المراة : بيرون آمد زن از عده . و حل الدين حلولا : گذشت مهلت وام و واجب شد اداى آن . و حل امر الله عليه حلولا : واجب شد بر وى امر خدا . و حل المكان و به حلا و حلولا و محلا و حللا : فرود آمد در آن جاى . حلولية ( haluliyyat ) ا . ع . نام فرقهاى . حلوم ( holum ) ع . ج . حلم . حلوى ( halv ) ا . ع . نوعى از طعام و ميوهء شيرين . حلوى ( holv ) ا . ع . هر چيز شيرين - نقيض مرى - يق خذ الحلوى و اعطه المرى . حلويات ( halaviyy t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - حلواها و شيرينيها . حلويات ( holviyy t ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - چيزهاى شيرين . حله ( holle ) ا . پ . - مأخوذ از تازى - لباس و پوشاك خواه از كمر به پائين را بپوشاند و يا همهء تن را و جامه و رخت و قبا . و حله آدم : رنگ سبز و سبزى . و حله بافتن : جامه بافتن . و حله بر كتف گرفتن و يا پوشيدن : جامه پوشيدن . حلهگر خاك ( holle - gare - x k ) ص . پ . رويانندهء سبزه كه مقصود خداى تعالى جل شانه باشد .